Ειδικές Κατηγορίες ΠΕΓΠ: Προφορική Εξέταση για 62+, ΑμεΑ και Μαθησιακές Δυσκολίες

Ο νόμος 4735/2020 προβλέπει διευκολύνσεις για τρεις κατηγορίες υποψηφίων ΠΕΓΠ. Άτομα 62 ετών και άνω, άτομα με αναπηρία 68% και άνω, και άτομα με πιστοποιημένες μαθησιακές δυσκολίες εξετάζονται προφορικά αντί για γραπτά, ενώπιον τριμελούς επιτροπής, σε 9 ειδικά κέντρα ανά την Ελλάδα. Η βάση επιτυχίας παραμένει η ίδια: 70/100 συνολικά.

Ποιοι Δικαιούνται Προφορική Εξέταση

Η προφορική εξέταση δεν είναι «εύκολη εκδοχή» της γραπτής. Είναι εναλλακτικός τρόπος αξιολόγησης για υποψηφίους που λόγω ηλικίας, υγείας ή πιστοποιημένης μαθησιακής δυσκολίας δεν μπορούν να συμμετάσχουν στην τυπική γραπτή διαδικασία. Καλύπτει την ίδια ύλη και έχει τα ίδια κριτήρια επιτυχίας με τη γραπτή.

Πέρα από τα 9 κέντρα προφορικής εξέτασης, υπάρχουν και άλλες προσαρμογές για άτομα με αναπηρία που εξετάζονται γραπτά: παράταση χρόνου, μεγαλύτερα γράμματα, ανάγνωση εκφωνήσεων, χρήση γραφέα. Ο υποψήφιος επιλέγει την κατάλληλη ρύθμιση κατά την υποβολή της αίτησης.

Άτομα 62 Ετών και Άνω

Όλα τα άτομα ηλικίας 62 ετών και άνω κατά την ημέρα της εξέτασης έχουν αυτόματα δικαίωμα προφορικής. Δεν χρειάζεται ιατρική γνωμάτευση. Η επιτροπή του Υπουργείου επαληθεύει την ηλικία απευθείας από τα στοιχεία της άδειας διαμονής που έχει καταχωρίσει ο υποψήφιος στην αίτηση.

Η αναμενόμενη διάρκεια της προφορικής για αυτή την κατηγορία είναι περίπου 25 με 30 λεπτά. Καλύπτονται και οι 4 θεματικές ενότητες (Ιστορία, Γεωγραφία, Πολιτισμός, Πολιτικοί Θεσμοί) μαζί με δραστηριότητες ελληνικής γλώσσας. Η επιτροπή προσαρμόζει τον ρυθμό στις ανάγκες του υποψηφίου.

Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ)

Δικαίωμα προφορικής έχουν οι υποψήφιοι με ποσοστό αναπηρίας 68% και άνω, πιστοποιημένο από Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ). Η γνωμάτευση πρέπει να είναι σε ισχύ κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

Για ποσοστό μικρότερο του 68% (αλλά πάνω από το όριο που ορίζει ο νόμος) προβλέπονται προσαρμογές στη γραπτή εξέταση αντί για προφορική: παράταση χρόνου κατά 50%, μεγέθυνση γραμματοσειράς, ανάγνωση εκφωνήσεων από βοηθό, χρήση γραφέα για όσους δεν μπορούν να γράψουν. Η αίτηση προσαρμογών συνοδεύεται από τη γνωμάτευση ΚΕΠΑ και υποβάλλεται μαζί με την κανονική αίτηση συμμετοχής.

Η πρόσβαση στα κέντρα είναι υποχρεωτικά ΑΜΕΑ-φιλική: ράμπες, ανελκυστήρες, προσβάσιμες αίθουσες. Σε σπάνιες περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει διαθέσιμο κέντρο εντός λογικής απόστασης, η εξέταση μπορεί να διεξαχθεί κατ' οίκον με αίτημα του υποψηφίου.

Άτομα με Μαθησιακές Δυσκολίες

Η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει υποψηφίους με πιστοποιημένη δυσλεξία, δυσορθογραφία, δυσγραφία ή δυσαριθμησία. Η πιστοποίηση γίνεται από Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ), που είναι ο επίσημος κρατικός φορέας για διάγνωση μαθησιακών δυσκολιών στην Ελλάδα.

Η γνωμάτευση ΚΕΔΑΣΥ πρέπει να είναι σχετικά πρόσφατη — εντός των τελευταίων 3 ετών. Παλαιότερες γνωματεύσεις ενδέχεται να μην γίνουν δεκτές, καθώς οι μαθησιακές δυσκολίες αξιολογούνται περιοδικά. Σε περίπτωση που η γνωμάτευση είναι παλαιά, ο υποψήφιος υποβάλλει αίτημα επαναξιολόγησης στο ΚΕΔΑΣΥ της περιοχής του.

Για τη δυσαριθμησία ειδικά, η προφορική εξέταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη επειδή στο γραπτό μέρος ο υποψήφιος καλείται να συμπληρώσει αριθμητικά δεδομένα (χρονολογίες, ποσοστά, στατιστικά). Η προφορική εξέταση δίνει τη δυνατότητα να εκφράσει τις γνώσεις του χωρίς εμπόδια από αριθμητικές δυσκολίες.

Δικαιολογητικά για Έγκριση Ειδικής Εξέτασης

Η αίτηση για ειδική εξέταση γίνεται μέσα από την κανονική εφαρμογή αιτήσεων ΠΕΓΠ. Στη φόρμα υπάρχει ξεχωριστό πεδίο «Αίτημα προσαρμογών», όπου ο υποψήφιος επισυνάπτει τα παρακάτω.

• Για 62+: τίποτα επιπλέον — η ηλικία επαληθεύεται από τα στοιχεία ταυτότητας.

• Για ΑμεΑ: γνωμάτευση ΚΕΠΑ σε ισχύ, με σαφές ποσοστό αναπηρίας.

• Για μαθησιακές δυσκολίες: γνωμάτευση ΚΕΔΑΣΥ της τελευταίας τριετίας.

• Για ιδιαίτερες προσαρμογές (μεγαλύτερη γραμματοσειρά, γραφέας κ.λπ.): συγκεκριμένη ιατρική γνωμάτευση που τεκμηριώνει την ανάγκη.

Η εξέταση των αιτημάτων ολοκληρώνεται από αρμόδια επιτροπή του Υπουργείου πριν την έκδοση του εξεταστικού προγράμματος. Σε περίπτωση απόρριψης, ο υποψήφιος ενημερώνεται μέσω της εφαρμογής με αιτιολογημένη απόφαση και δικαίωμα ένστασης εντός 5 εργάσιμων ημερών.

Πώς Διεξάγεται η Προφορική Εξέταση

Η προφορική εξέταση γίνεται ενώπιον τριμελούς επιτροπής που αποτελείται από έναν φιλόλογο, έναν εκπαιδευτικό κοινωνικών επιστημών και έναν εκπρόσωπο του Υπουργείου Εσωτερικών. Η εξέταση καταγράφεται ηχητικά για διαφάνεια και πιθανή αναβαθμολόγηση.

Η δομή της προφορικής μιμείται τη γραπτή. Ο υποψήφιος καλείται να απαντήσει σε ερωτήσεις από κάθε ενότητα της ύλης, να διαβάσει σύντομο κείμενο και να απαντήσει σε ερωτήσεις κατανόησης, να περιγράψει εικόνα ή θέμα και να συμμετάσχει σε σύντομο διάλογο με κάποιον από τους εξεταστές. Συνολική διάρκεια: 25 έως 40 λεπτά ανάλογα με την κατηγορία.

Η βαθμολογία ακολουθεί την ίδια κατανομή 100 μονάδων όπως στη γραπτή. Πρέπει να συγκεντρώσεις 70/100 συνολικά, 40/60 στη γλώσσα και 20/40 στη θεωρία. Δεν υπάρχει εκπτωτικό ποσοστό για τις ειδικές κατηγορίες — η βάση είναι ταυτόσημη.

Τα 9 Κέντρα Προφορικής Εξέτασης

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Εσωτερικών για την εξεταστική περίοδο της 26ης Απριλίου 2026, λειτούργησαν 9 ξεχωριστά κέντρα προφορικής εξέτασης ανά την επικράτεια. Η ακριβής λίστα ανακοινώνεται από το Υπουργείο μερικές εβδομάδες πριν κάθε εξεταστική περίοδο και ο υποψήφιος επιλέγει αυτό που του εξυπηρετεί κατά την υποβολή της αίτησης.

Όλα τα κέντρα προφορικής βρίσκονται σε ΑμεΑ-προσβάσιμα κτίρια και εξοπλισμένα με ηχογραφικό εξοπλισμό. Σε περίπτωση που το κοντινότερο κέντρο βρίσκεται σε δυσπρόσιτη απόσταση, ο υποψήφιος μπορεί να υποβάλει αιτιολογημένο αίτημα για εξέταση σε άλλο κέντρο ή για εξέταση κατ' οίκον (μόνο σε ακραίες περιπτώσεις σοβαρής αναπηρίας).

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι ευκολότερη η προφορική εξέταση από τη γραπτή;

Όχι. Η προφορική καλύπτει την ίδια ύλη και έχει την ίδια βάση επιτυχίας 70/100. Διαφέρει μόνο ο τρόπος αξιολόγησης. Στατιστικά τα ποσοστά επιτυχίας είναι παρόμοια με τη γραπτή.

Πόσο διαρκεί η προφορική εξέταση;

Από 25 έως 40 λεπτά συνολικά, ανάλογα με την κατηγορία και τις απαντήσεις. Δεν υπάρχει αυστηρό όριο — η επιτροπή ολοκληρώνει όταν εκτιμά ότι έχει επαρκές υλικό αξιολόγησης.

Μπορώ να επιλέξω γραπτή αντί για προφορική αν δικαιούμαι;

Ναι. Το δικαίωμα προφορικής είναι επιλογή, όχι υποχρέωση. Στη φόρμα αίτησης μπορείς να επιλέξεις γραπτή ακόμα και αν εμπίπτεις στις ειδικές κατηγορίες.

Πόση παράταση χρόνου δίνεται στη γραπτή για ΑμεΑ;

50% επιπλέον χρόνου στην Ενότητα Α' (γραπτή) — δηλαδή 225 λεπτά αντί για 150. Η παράταση εφαρμόζεται μετά από αίτημα και έγκριση από την επιτροπή του Υπουργείου.

Τι γίνεται αν η γνωμάτευση ΚΕΔΑΣΥ είναι παλιά;

Παλαιότερες γνωματεύσεις (πάνω από 3 χρόνια) μπορεί να μην γίνουν δεκτές. Υπόβαλε αίτημα επαναξιολόγησης στο τοπικό ΚΕΔΑΣΥ. Συνήθως διαρκεί 2 με 4 μήνες — οπότε ξεκίνησε διαδικασία τουλάχιστον 6 μήνες πριν την εξεταστική περίοδο.

Μπορώ να φέρω συνοδό στην προφορική εξέταση;

Όχι μέσα στην αίθουσα εξέτασης. Συνοδός μπορεί να σε συνοδεύσει μέχρι την είσοδο και να σε περιμένει στον χώρο αναμονής. Εξαίρεση γίνεται μόνο για κωφούς υποψηφίους που χρειάζονται διερμηνέα νοηματικής, μετά από έγκριση.

Αν εμπίπτεις σε μία από τις τρεις κατηγορίες, μην το αμελήσεις κατά την υποβολή της αίτησης. Ξεκίνα έγκαιρα τη συγκέντρωση των δικαιολογητικών — οι γνωματεύσεις ΚΕΠΑ και ΚΕΔΑΣΥ μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή μήνες. Δες τον πλήρη οδηγό ΠΕΓΠ 2026 για τα γενικά βήματα προετοιμασίας και την αναλυτική βαθμολογία που ισχύει το ίδιο και για την προφορική εξέταση.